İnsanlık tarihi boyunca yalan siyasetin içinde hep var oldu; ancak hiçbir dönemde yalan, hakikatin kendisinden daha çekici, daha meşru ve daha güçlü hale gelmemişti. İçinde bulunduğumuz çağa siyaset bilimciler Post-Truth (Hakikat Sonrası) dönem diyorlar. Bu dönemde nesnel gerçekler, kitlelerin kanaatlerini şekillendirmede duygulardan, kişisel inançlardan ve manipüle edilmiş algılardan daha az etkilidir. Artık bir iddianın doğru olması gerekmiyor; yeter ki "taraftarların" duymak istediği şey olsun.
Cemil Meriç, "Müfrit (aşırı) taraftarlık, hakikati görmeyi engelleyen bir körlüktür" der. Hakikat sonrası çağ, bu körlüğü kurumsallaştırmıştır. Siyasal algı yönetimi, yapay zekanın ve derin sahtekarlık (deepfake) teknolojilerinin devreye girmesiyle birlikte korkutucu bir boyuta ulaştı. Uluslararası siber güvenlik ve yapay zekâ izleme kurullarının raporlarına göre, dijital platformlardaki yapay zekâ tabanlı dezenformasyon ve kurgu içerikler, gerçek haberlerden ortalama 6 kat daha hızlı yayılmakta ve kitlelerin algı haritasını dakikalar içinde manipüle edebilmektedir. Seçmen, telefon ekranına düşen montajlanmış bir videonun veya bot hesaplar tarafından yayılan bir yalan dalgasının esiri olmaktadır.
Bu durum, demokrasiyi ve sandığın meşruiyetini kökünden sarsan sistemik bir tehdittir. Algı mühendisleri, toplumun sinir uçlarıyla oynayarak rasyonel tartışma zeminini yok etmektedir. Ekonomi, adalet, eğitim gibi somut ve veriye dayalı konular konuşulamaz hale gelmekte; siyaset, kurgulanmış düşmanlıklar ve yapay zaferler üzerinden yürütülmektedir.
Mütefekkirce bir duruş, bu yalan endüstrisinin dişlileri arasına aklın ve hakikatin çomağını sokmayı gerektirir. Siyasetin bir algı tiyatrosuna dönüşmesine izin vermek, toplumun zihinsel ölümünü kabul etmektir. Seçmen olarak en büyük ödevimiz, bize sunulan kurgusal gerçeklikleri reddetmek ve siyasi aktörleri imajlarıyla değil, hakikatin terazisinde, yani somut eylemleriyle tartmaktır.
GÜNCEL
Sayfa başına git