Özgür Erdursun, emeklilikle ilgili birçok farklı yeni sistemin uygulandığı, çok sayıda vatandaşın yaş beklemeden prim günü ile emekliliğe ulaştığını belirtti. Erdursun, kademeli emeklilikle ilgili merak edilenleri yazdı.
ÖZGÜR ERDURSUN'UN YAZISI ŞÖYLE:
Kademeli emeklilik: Vicdan, maliyet ve siyasetin sınavı
Türkiye’de emeklilik tartışmaları artık sadece “kim ne zaman emekli olacak?” sorusu değil. Asıl mesele; sosyal güvenlik sisteminde adalet algısı, öngörülebilirlik ve mali sürdürülebilirlik arasındaki dengeyi kurabilmek.EYT düzenlemesiyle birlikte 8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk defa sigortalı olanlar için yaş şartı kaldırıldı. 4A (SSK) kapsamında işe giriş tarihine göre 5000 ila 5975 prim gününü tamamlayanlar yaş beklemeden emekli oldu. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tarafında ise yaş şartı olmaksızın kadınlar 7200 gün, erkekler 9000 gün primle emeklilik hakkı elde etti. Bu düzenleme çıktı, uygulandı ve artık sistemin bir parçası haline geldi. Bugün tartışma EYT değil.
Asıl gerilim: 9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası
EYT sonrasında en çok ses çıkaran grup, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar, yani “kademeli emeklilik” bekleyenler.
Bu grubun temel itirazı şudur:
8 Eylül 1999’a kadar yaş şartı yokken, 9 Eylül 1999’dan itibaren bir anda kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartının başlaması adil midir?
Bugünkü sistemde bu tarihler arasında sigortalı olan kişiler için kural nettir:
Kadınlar 58 yaş
Erkekler 60 yaş
7000 prim günü
Bir gün geç sigortalı olmak, kişiyi yaş şartı olmayan sistemden çıkarıp 58–60 yaş beklemek zorunda olan sisteme sokuyor. Bu da bazı kişiler için emekliliğin 15–17 yıl ötelenmesi anlamına geliyor.
Buradaki tartışma teknik değil, geçişin sertliğiyle ilgilidir.
“Bir kademe olmalıydı” diyenlerin itirazı da tam olarak budur.
YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ
GÜNCEL
Sayfa başına git