Uzmanlar uyarıyor: Akşam yemeğini bu saatten sonra yemeyin

İspanya'da akşam yemeğinin görece hafif olması ve günün en büyük öğününün öğle saatlerinde yenmesi oldukça yaygın. “Kahvaltıyı kral gibi, öğle yemeğini prens gibi, akşam yemeğini fakir gibi ye” anlayışı da bu beslenme kültürünü özetliyor.

Ancak son yıllarda gelişen krononütrisyon alanı, sağlıklı beslenmenin yalnızca ne yediğimizle değil, ne zaman yediğimizle de bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.

VÜCUT SABAH VE AKŞAM AYNI ŞEKİLDE ÇALIŞMIYOR

BBC Türkçe'de yer alan habere göre araştırmalar, vücudun 24 saatlik biyolojik döngüsünün sindirimden hormonlara, kan şekeri düzenlemesinden enerji kullanımına kadar çok sayıda süreci etkilediğini gösteriyor.

Özellikle vücudun uykuya hazırlandığı saatlerde yemek yemek, biyolojik saat ile beslenme arasında bir uyumsuzluk yaratabiliyor. Bu durum “sirkadiyen uyumsuzluk” olarak tanımlanıyor.

ERKEN ÖĞLE YEMEĞİ KİLO VERMEYİ DESTEKLEYEBİLİR

İspanya'daki Murcia Üniversitesi'nden Marta Garaulet'in ilgisini yemek saatlerinin kilo üzerindeki etkisi, kilo verme kliniğinde yaptığı gözlemler çekti.

Aynı evde yaşayan ve aynı beslenme programını uygulayan iki kişinin kilo verme hızlarının farklı olduğunu fark eden Garaulet, iki kişi arasındaki temel farkın öğle yemeği saati olduğunu belirledi.

Daha erken yemek yiyen kişinin altı haftanın sonunda daha fazla kilo verdiği gözlemi üzerine araştırmalar genişletildi.

Garaulet ve ekibinin İspanya'da 420 yetişkinle 20 hafta boyunca yaptığı çalışmada da öğle yemeğini daha erken yiyenlerin daha hızlı ve daha fazla kilo verdiği görüldü.

Başka bir kontrollü çalışmada ise aynı öğünleri tüketen kadınlardan öğle yemeğini daha geç yiyenlerin kan şekeri kontrolünün daha kötü olduğu ve karbonhidratları daha düşük oranda yaktığı belirlendi.

GECEYE YAKLAŞTIKÇA KAN ŞEKERİNİ YÖNETMEK ZORLAŞIYOR

Yemek saatlerinin metabolizma üzerindeki etkisini gösteren araştırmalardan biri 2022 yılında 800'den fazla yetişkinle gerçekleştirildi.

Katılımcılara, akşam öğünündeki karbonhidrat miktarını taklit eden glikoz içeren bir içecek verildi. İçeceği yatmadan yalnızca bir saat önce tüketenlerin, yatmadan dört saat önce tüketenlere kıyasla glikozu daha düşük verimlilikle işlediği görüldü.

Geç saatte tüketim yapanlarda kan şekeri daha yüksek seyrederken, kan şekerini düzenleyen insülin hormonunun salgılanması da daha düşük oldu.

Araştırmacılar bu durumun, akşam saatlerinde yükselen melatonin düzeyleriyle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

GEÇ YEMEK DAHA FAZLA ACIKTIRABİLİR

Gece geç saatlerde yemek yemenin etkileri yalnızca kan şekeriyle sınırlı değil.

Çalışmalar, geç öğünlerin açlık ve toklukla ilişkili hormonları da etkileyebileceğini gösteriyor. Özellikle tokluk sinyali veren leptin hormonunun daha düşük salgılanması, ertesi gün daha fazla açlık hissedilmesine yol açabiliyor.

Yemek saatinin yağ metabolizmasını da etkilediği belirtiliyor. Geç saatlerde tüketilen yiyeceklerin, vücudun yağ yakmak yerine depolamaya daha fazla yönelmesine katkıda bulunabileceği düşünülüyor.