Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Bölgesi’nin 43 ülkeyi kapsayan yeni raporu, sağlık ve bakım sektöründeki kadın ve erkek çalışanlar arasındaki ücret farkını ortaya koydu.
Rapora göre kadınlar, DSÖ Avrupa Bölgesi’ndeki sağlık ve bakım iş gücünün yaklaşık yüzde 77’sini oluşturuyor. Buna karşın kadınlar erkeklerden saatlik olarak yüzde 19, aylık olarak ise yüzde 28 daha az kazanıyor.
DSÖ Avrupa Bölgesi Sağlık Sistemleri Bölümü Direktörü Dr. Natasha Azzopardi Muscat, kadınların Avrupa’daki sağlık sistemlerinin çalışmasını sağlayan iş gücünün büyük bölümünü oluşturmasına rağmen erkek meslektaşlarından daha düşük ücret aldığını belirtti.
Muscat, bu farkın çalışma yaşamı boyunca birikerek kadınlar için daha düşük emekli maaşı, ileri yaşlarda daha az mali güvence ve daha yüksek yoksulluk riski anlamına geldiğini ifade etti.
Ücret yükseldikçe fark büyüyor
Rapora göre kadın ve erkekler arasındaki ücret farkı, kazanç seviyesi yükseldikçe belirgin biçimde artıyor.
Ücret skalasının en altındaki kadınlar erkeklerden saatlik yaklaşık yüzde 2 daha az kazanırken, en yüksek ücret grubunda fark yaklaşık yüzde 23’e ulaşıyor.
Raporda, kadınların eğitim ve deneyim düzeylerinin en yüksek ücretli pozisyonlarda teorik olarak erkeklerden biraz daha fazla kazanmalarını sağlayabilecek düzeyde olmasına rağmen uygulamada daha az kazandıkları belirtildi.
Sağlık ve bakım sektöründeki yönetici pozisyonlarında kadınların diğer sektörlerdeki yönetici pozisyonlarına göre daha fazla temsil edildiği, ancak bu görevlerin daha düşük ücretlendirildiği bildirildi.
Sağlık ve bakım sektöründeki yönetici pozisyonlarında ortalama saatlik ücret 22 avro iken, diğer sektörlerdeki benzer görevlerde bu tutar 24,70 avro olarak hesaplandı.
Rapora göre sağlık ve bakım alanında bir meslekte kadınların oranı arttıkça, gereken beceri ve sorumluluk düzeyinden bağımsız olarak ücret düzeyi de daha düşük olma eğilimi gösteriyor.
Yaş, eğitim ve çalışma süresi farkın yalnızca bir bölümünü açıklıyor
DSÖ analizinde ücret farklılığının yaş, eğitim, çalışma saatleri ile kamu veya özel sektörde çalışma gibi faktörlerle ne ölçüde açıklanabileceği de incelendi.
Bu dört faktöre göre düzeltme yapıldığında kadın ve erkekler arasındaki saatlik ücret farkı yüzde 19’dan yüzde 6’ya, aylık ücret farkı ise yüzde 28’den yüzde 10’a geriledi.
Ancak kalan ücret farkının analizde ölçülen faktörlerle açıklanamadığı belirtildi.
Bu açıklanamayan farkın özellikle ücret skalasının üst bölümünde belirgin olduğu ve kadınlarla erkeklerin kazançları arasındaki farkın neredeyse tamamını oluşturduğu bildirildi.
DSÖ, bulguların ücret farklılığının yalnızca çalışanların nitelikleriyle açıklanamayacağını, kadınların ağırlıklı olarak yaptığı işlerin nasıl değerlendirildiği ve ücretlendirildiğiyle de ilişkili bir örüntüye işaret ettiğini belirtti.
Sağlık ve bakım sektörü kadın istihdamında önemli yer tutuyor
Sağlık ve bakım sektörü, DSÖ Avrupa Bölgesi’nde çalışanların yaklaşık yüzde 10’unu istihdam ederek bölgenin dördüncü en büyük istihdam alanını oluşturuyor.
Sektör aynı zamanda eğitim ve ev içi hizmetlerin önünde, bölgedeki ücretli bakım işlerinin en büyük kaynağı konumunda.
Sağlık ve bakım sektörü kadın istihdamının yaklaşık yüzde 17’sini oluştururken, erkeklerde bu oran yüzde 5 seviyesinde.
Belçika, Danimarka ve Norveç’te çalışan her dört kadından biri sağlık ve bakım sektöründe görev yapıyor. Fransa, Almanya, İrlanda, Hollanda ve İsviçre’de ise bu oran yaklaşık her beş kadından biri düzeyinde.
Rusya Federasyonu’nda çalışan yaklaşık her yedi kadından biri, Kırgızistan’da ise her 10 kadından biri sektörde yer alıyor.
Estonya, Litvanya ve Polonya’da kadınlar sağlık ve bakım sektöründeki iş gücünün yaklaşık yüzde 90’ını oluşturuyor.
DSÖ’den beş alanda adım çağrısı
DSÖ Avrupa Bölgesi, ücret eşitsizliğinin çalışanların işe alınması ve sektörde tutulmasının yanı sıra kadınların üst düzey ve liderlik pozisyonlarına ulaşmasını da etkileyebileceğini belirtti.
DSÖ, üye ülkelere beş alanda harekete geçme çağrısında bulundu.
Buna göre cinsiyete dayalı ücret farklarının düzenli olarak görülebilmesi ve takip edilebilmesi için raporlamanın zorunlu hale getirilmesi, ücret verilerindeki eksikliklerin giderilmesi ve verilerin cinsiyet, meslek, ırk ve etnik kökene göre ayrıştırılarak yayımlanması önerildi.
Ayrıca eşit ücret mevzuatının güçlendirilmesi ve etkin biçimde uygulanması, kadınların daha yüksek ücretli ve üst düzey pozisyonlara ulaşmasını engelleyen sınırlı mentorluk olanakları ve eşitsiz bakım sorumlulukları gibi yapısal engellerin kaldırılması çağrısı yapıldı.
DSÖ, sağlık ve bakım alanındaki ücretlerin de bu işlerin gerektirdiği beceri ve sorumlulukları yansıtacak şekilde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
GÜNCEL
Sayfa başına git