Yapılan uluslararası araştırmada, yer seviyesindeki ozon maruziyetinin kanser kaynaklı ölümlerdeki payı incelendi. Araştırma, ozon kirliliğinin dünya genelinde kanser ölümlerinin yüzde 6,37'sinden sorumlu olduğunu ve bu oranın son yirmi yılda hızla arttığını ortaya koydu.
ÖLÜMLER YÜZDE 80 ARTTI
Bilimsel verilere göre, ozon yoğunluğundaki her 10 mikrogramlık artış, yaygın görülen 24 kanser türünde ölüm riskini yüzde 0,84 oranında yükseltiyor.
Bu risk artışı kanser türlerine göre farklılık gösteriyor; örneğin karaciğer kanserinde yüzde 0,42 olan bu oran, tiroid kanserinde yüzde 1,43 seviyesine kadar çıkabiliyor.
2000 yılında 261 bin civarında olan ozon bağlantılı ölümlerin, 2023 yılında yüzde 80 artışla 469 bin seviyesine ulaşması durumun ciddiyetini gösteriyor.
KİRLİLİĞİN ANA KAYNAKLARI VE BÖLGESEL RİSKLER
Havadaki ozon konsantrasyonunun en büyük sorumlusu olarak trafik emisyonları görülüyor. Trafiği sırasıyla orman yangınları ve endüstriyel faaliyetler takip ediyor. Bölgesel bazda bakıldığında Brezilya, Şili ve Tayland gibi ülkeler en yüksek risk grubunda yer alırken, İstanbul gibi büyük metropollerde ozon kaynaklı riskin son bir yılda yüzde 10 oranında artış gösterdiği belirtiliyor.
BİYOLOJİK TAHRİBAT VE SİSTEMİK HASAR
Uzmanlar, solunum seviyesindeki ozonun vücutta oksidatif stres yaratarak DNA hasarına yol açtığını vurguluyor.
Akciğerler yoluyla alınan bu kirletici, vücutta iltihap sinyalleri göndererek karaciğer gibi uzak organlarda bile hücre ölümlerini tetikleyebiliyor. Bu durum, ozonun sadece solunum sistemini değil, tüm vücut sağlığını tehdit eden sistemik bir tehlike olduğunu kanıtlıyor.
GÜNCEL
Sayfa başına git